الکتروموتور

امروزه الکتروموتورها در جزئی‌ترین وسایل مورد استفاده روزمره ما استفاده شده‌اند و انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کنند. موتور پمپ یاران از بزرگ‌ترین نمایندگان فروش الکتروموتورهای باکیفیت مانند الکتروموتور ارسم، موتوژن و جمکو است و شما می‌توانید از طریق شماره تماس 02133117753 با مجموعه ما در ارتباط باشید.

بیشتر بخوانید
دسته بندی محصولات

الکتروموتور چیست؟

الکتروموتور چیست؟

الکتروموتور ماشینی است که انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کند. امروزه اکثر وسایل‌هایی که ما در روزمره خود استفاده می‌کنیم، دارای الکتروموتور (موتور الکتریکی) هستند. الکتروموتورها بر اساس نوع برند و کاربردشان ساختار متفاوتی دارند و موتور پمپ یاران در این مقاله به الکتروموتور‌های صنعتی پرداخته است.

الکتروموتورها از دو بخش مهم متحرک (روتور) و محرک (استاتور)  تشکیل شده‌اند:

استاتور و روتور

  • روتور

قسمت متحرک الکتروموتور روتور نام دارد. روتور از یک شفت (محور) دور سیم پیچی شده ساخته شده است و با کمک نیروی مغناطیسی استاتور می‌چرخد. رایج ترین نوع روتور، روتور قفس سنجابی است که از اتصال چند میله به صورت الکتریکی و مکانیکی به وسیله چند حلقه به هم متصل، تشکیل شده‌است. روتور قفس سنجابی به خاطر ساخت ساده و مستحکمی که دارد اکثرا در الکتروموتورها استفاده می‌شود.

میله روتور به 3 علت با محور، به صورت موازی نصب نمی‌شود (نسبت به محور مایل نصب می‌شود):

  • با کاهش صوت مغناطیسی، موتور بدون صدا کار می‌کند.
  • باعث کاهش هارمونیک در شکاف‌ها می‌شود.
  • میزان هنگی روتور کاهش می‌یابد.

 

  • استاتور

به بخش ثابت و یا بدنه الکتروموتور استاتور می‌گویند. استاتور دارای سیم پیچی و آهنربایی است که با ایجاد میدان مغناطیسی باعث چرخش روتور می‌شود. استاتور از جنس آلومینیوم و یا آهن سبک است و قطعات استاتور شبیه به یک سیلندر خالی به یک‌دیگر متصل شده اند. سیم پیچ های موجود در استاتور، در شیارها جاسازی شده‎‌اند. استاتور مستقیما به منبع انرژی متصل است، به صورتی با رساندن تغذیه به AC ، در الکتروموتور میدان مغناطیسی چرخنده تولید می‌شود.

8 اصطلاح مهم در مورد الکتروموتور

1.جریان

نسبت تغییر بار الکتریکی به زمان را جریان می‌نامند. واحد جریان آمپر است و با نصب دستگاه آمپرمتر به صورت سری در مدار موتور، اندازه‌گیری می‌شود.

2.اختلاف پتانسیل

اختلاف پتانسیل (ولتاژ کمیتی) در جاری شدن جریان در مدار تاثیر دارد. واحد اختلاف پتانسیل ولت است و با نصب ولت متر به صورت موازی در مدار بسته، امکان اندازه‌گیری ایجاد می‌شود.

3.واحد کار الکتریکی و واحد توان ظاهری

  • واحد کار الکتریکی: وات بر ثانیه
  • واحد توان ظاهری: ولت آمپر، کیلو ولت آمپر یا مگاولت آمپر

4.جریان نامی

جریانی که الکتروموتور در شرایطی مشخص، بدون تغییر دما و داشتن تنش‌های مکانیکی بیش از حد می‌تواند از خود عبور دهد.

5.اهم

اگر 1 ولتاژ و 1 آمپر به دو سر مقاومتی وارد شود، مقدار مقاومت 1 اهم خواهد بود. واحد مقاومت الکتریکی اهم Ω می‌باشد.

6.وات

میزان انرژی تولید شده توسط الکتروموتور را با واحد وات اندازه‌گیری می‌کنند. به عنوان مثال میزان توانایی لامپ‌ها با واحد وات مشخص می‌شود.

7.آمپر

الکتروموتور برای حرکت نیاز به نیروی محرک دارد. الکتریسیته باعث حرکت الکتروموتور و تولید جریان الکتریکی می‌شود و این جریان را با واحد آمپر اندازه‌گیری می‌کنند.

8.ولت

اندازه‌ی مقدار الکتریسیته را با واحد ولت یا ولتاژ اندازه‌گیری می‌کنند. در حقیقت نیرویی که باعث به حرکت در آمدن الکترون‌های آزاد می‌شود ولتاژ الکتریکی نام دارد.

 

اجزای الکتروموتور

اجزای الکتروموتور

الکتروموتور از 9 بخش تشکیل شده است:

  • آرمیچر
  • ذغال هادی
  • سوئیچ تغییر دهنده جهت برق
  • محور
  • آهنربا
  • منبع برق
  • روتور
  • استاتور
  • یاتاقان

 

انواع الکتروموتور از منظر جریان مصرفی

  • الکتروموتور جریان مستقیمDC
  • الکتروموتور جریان متناوب AC

 

  • الکتروموتور جریان مستقیم DC

الکتروموتور DC توسط جریان الکتریکی مستقیم کار می‌کند. مزایای این نوع الکتروموتور نصب، راه‌اندازی و کارایی آسان، داشتن صدای کم، بازدهی و طول عمر مناسب و دارای قابلیت کنترل گشتاور می‌باشد. اما یکی از ایرادات این نوع الکتروموتورها هزینه زیادی است که برای نگهداری و تعمیرات دارند. الکتروموتور جریان مستقیم DC معمولا برای جرثقیل‌ها، آسانسور و … مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  • انواع الکتروموتور جریان مستقیم DC

1.الکتروموتور DC سری (SERIES)

الکتروموتور DC سری، الکتروموتوری با گشتاور راه انداز بالا هستند و در مواردی چون جرثقیل ها ، بالابرهیدرولیک ، پرس ها ی ضربه ای، آسانسور و … استفاده می‌شوند.

2.الکتروموتور DC شانت (SHUNT)

الکتروموتور DC شانت، الکتروموتوری با گشتاور حرکتی حداکثر در دور نامی است و در هواکش های صنعتی، دمنده ها و … کاربرد دارند.

3.الکتروموتور DC مرکب (COMPOUND)

الکتروموتور DC مرکب به دو دسته الکتروموتور DC مرکب اضافی و نقصانی تقسیم می‌شود. الکتروموتور DC مرکب اضافی در مواردی به کار می‌رود که موتور در حین انجام کار قابل کنترل باشد و دور آن خیلی بالا نرود. در الکتروموتور DC مرکب نقصانی سرعت موتور تقریبا ثابت است.

  • الکتروموتور جریان متناوب AC

الکتروموتور AC به وسیله جریان الکتریکی متناوب کار می کند. موتور القایی، خطی سنکرون و آسنکرون از انواع الکتروموتور ACهستند و موتور القایی جزء پر استفاده‌ترین نوع این موتور می‌باشد. از مزایای این الکتروموتورها می‌توان به ساختار ساده و کارایی آسان، قیمت مناسب، عدم نیاز به سرویس مداوم و کاهش هزینه تعمیرات،  دارای قابلیت تنظیم سرعت گشتاور و اتصال به منبع تغذیه دائم اشاره کرد. الکتروموتور جریان متناوبAC معمولا در بالابر، کمپرسور و دستگاه های صنعتی استفاده می‌شود.

الکتروموتور آسنکرون  ACبه دو دسته قفسه سنجابی و روتور سیم پیچی شده تقسیم می‌شوند:

  • الکتروموتور آسنکرون ACقفسه سنجابی

الکتروموتور آسنکرون  ACقفسه سنجابی، الکتروموتورهایی با روتور استوانه ای هستند که درون شیارهایشان میله هایی از جنس آلومینیوم و یا مس قرار دارد که این میله ها به دو صورت گرد و یا مستطیلی تولید می‌شوند. از مزایای این الکتروموتور می‌توان به قیمت مناسب و سادگی در طراحی، ثابت بودن سرعت گردش، نایستادن الکتروموتور با تغییر بار و ضریب قدرتی بیشتر نسبت به اکتروموتورهای روتور سیم پیچی شده اشاره کرد. همچنین از معایب این الکتروموتور می‌توان کاهش ضریب قدرت، ناممکن بودن تغییر دور این الکتروموتور با روش کاهش ولتاژ و حساس بودن به تغییر ولتاژ نام برد.

  • الکتروموتور آسنکرون AC روتور سیم پیچی شده

پایین بودن مقاومت روتور الکتروموتور قفسه سنجانی یک مشکل محسوب می‌شود. به همین خاطر برای رفع این مشکل در الکتروموتور،  روتور سیم پیچی شده را طراحی و در آن به جای استفاده از میله، روتور را سیم پیچی کرده و این سیم پیچی را به انتهای حلقه های لغزنده جاروبک ها متصل کردند. از مزایای الکتروموتور آسنکرون  AC روتور سیم پیچی شده می‌توان به قابل کنترل بودن جریان استارت الکتروموتور، دارا بودن قابلیت استارت پشت سرهم، دارای گشتاور حداکثر در لحظه استارت و تولید گرما در خارج از استارتر اشاره نمود.

  • الکتروموتور AC سنکرون

در این نوع الکتروموتور روتور و استاتور به صورت همزمان سیم پیچی شده‌اند و با اتصال استاتور به منبع برق، میدان گردان در الکتروموتور ایجاد می‌شود و باعث چرخش سنکرون می‌شود. از مزایای این الکتروموتور می‌توان به نداشتن نوسان در مقابل ولتاژ،  بازدهی بالا و ضریب قدرت مناسب و قابل تنظیم اشاره کرد. همچنین از معایب الکتروموتور سنکرون می‌توان به ثابت بودن سرعت الکتروموتور، وجود نداشتن قابلیت تنظیم برای سرعت بالاتر و پایین تر، نداشتن تحمل بار اضافه اشاره کرد.

  • الکتروموتورصنعتی به دو دسته الکتروموتور سه فاز و الکتروموتور تک فاز تقسیم می‌شود.

1.الکتروموتور تک فاز

  1. با برق 220 ولتی شهری کار می‌کند.
  2. دارای 2 شبکه سیم پیچ است.
  3. معمولا در وسایل خانگی، کارگاه های صنعتی کوچک، واحد های اداری و تجاری استفاده می شوند.
  4. نصب آسان، راندمان پایین و محدودیت ولتاژ از ویژگی های الکتروموتور های تک فاز می‌باشد.
  5. در تمام الکتروموتور های تک فاز روتور از نوع قفس سنجابی است.
  6. به علت قیمت مناسب و کم بودن هزینه نگهداری جزء پر طرفدارترین پمپ های موجود می‌باشد.

انواع الکتروموتور تک فاز

  1. الکتروموتور تک فاز AC با فاز شکسته
  2. الکتروموتور تک فاز AC با استارت خازنی
  3. الکتروموتور تک فاز AC با خازن دائمی اسپیلت
  • الکتروموتور تک فاز AC با فاز شکسته

الکتروموتور تک فاز AC با فاز شکسته، الکتروموتوری دوپیچه است که پیچه استارت نسبت به پیچه اصلی دارای سیم های نازک تر و تعداد دور کمتر است. استفاده از سیم های ضخیم در پیچه اصلی باعث چرخش همیشگی الکتروموتور شده است.  الکتروموتور تک فاز AC با فاز شکسته معمولا در وسایلی مانند سنگ سمباده، دمنده، فن کوچک و دستگاه هایی که به گشتاور آغازین کم نیاز دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این الکتروموتور برای استفاده در وسایلی که به روشن و خاموش کردن و گشتاور زیاد نیاز دارند، مناسب نیستند.

  • الکتروموتور تک فاز AC با استارت خازنی

الکتروموتور تک فاز AC با استارت خازنی وسایلی مانند تسمه نقاله های کوچک، پمپ آب، دمنده بزرگ و وسایل هایی با کاربری های چرخ دنده ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.

  • الکتروموتور تک فاز AC با خازن دائمی اسپلیت

الکتروموتور تک فاز AC با خازن دائمی اسپلیت در فن ها، دمنده هایی که به گشتاور استارت کم نیاز دارند، استفاده می‌شود.

2.الکتروموتور سه فاز

  1. در الکتروموتور سه فاز استاتور دارای سه شبکه سیم پیچ مجزا با زاویه 120 درجه است.
  2. در صنایع بزرگ مانند کشاورزی، و برای به کار انداختن پمپ های صنعتی استفاده می‌شوند.
  3. راندمان بالا، تعمیر آسان و عدم نیاز به خازن از ویژگی های این الکتروموتور است.
  4. الکتروموتور سه فاز برای عواملی که به توان بالا نیاز دارند، استفاده می‌شود.

انواع الکتروموتور سه فاز

  1. الکتروموتور سه فاز قفس سنجابی
  2. الکتروموتور سه فاز قفس سنجابی با روتور سیم پیچی شده (اسلیپ رینگ)
  • الکتروموتور سه فاز قفس سنجابی

این الکتروموتور نسبت به الکتروموتورهای تک فاز و دیگر الکتروموتورها کم هزینه است و در زمان استارت با بارهای سنگین تر توانایی کار کردن را دارد.

  • الکتروموتور سه فاز قفس سنجابی با روتور سیم پیچی شده (اسلیپ رینگ)

این الکتروموتور در مواردی که به چرخش با گشتاور و سرعت های مختلف نیاز دارند استفاده می‌شود مانند پرس های چاپ، کمپرسور، تسمه نقاله، بالابر‌ و آسانسور

 

نحوه خواندن علائم موجود در پلاک الکتروموتور

No:  شماره الکتروموتور که توسط كارخانه ساخته شده.

Type:  تمامی مشخصات فني الكترو موتور

A:  حداكثر جريان مجاز الكترو موتور

 V: ولتاژ كاري الكترو موتور

HZ 50 : فركانس مناسب الکتروموتور 50  هرتز می باشد. (برق ايران)

HZ 60:  فركانس مناسب الکتروموتور 60  هرتز می باشد. (فركانس برق برخي كشورها)

R.P.M:   نشان دهنده دور الكترو موتور در يك دقيقه در روي شفت خروجي

KW = نشان دهنده مقدار توان الكترو موتور.

 

بهترین برند الکتروموتور

در سراسر جهان، کشورهای زیادی در حال تولید الکتروموتور می‌باشند. خوشبختانه ایران هم یکی از با کیفیت ترین و بهترین تولیدکنندگان الکتروموتور است و شما می‌توانید با رضایت خاطر از الکتروموتورهای تولید ایران مانند جمکو، موتوژن و ارسم استفاده نمایید. موتور پمپ یاران بزرگترین نماینده سه برند مطرح شده است و شما می‌توانید با اطمینان خاطر این محصولات را از مجموعه ما تهیه نمایید.